Artigo 4. O
papel das instituciÓns e dos axentes empregadores na integración de colectivos
con especial dificultade de inserción: o exemplo de A Coruña. Plantexamento e
obxetivos do proxecto Equal “Coruña Solidaria”.
Por Andrés M. González Enríquez
Psicólogo Servicio de Orientación Educativa e Psicolóxica da Universidad de A
Coruña e Isabel Novo Corti Profesora do Departamento de Análise Económico da
Universidade de A Coruña.
Resumo: No
presente documento desenrolase a descripción das líñas directrices do Proxecto
Equal da Unión Europea posto en marcha na ciudade de A Coruña, baixo o nome de
Coruña Solidaria. Así mismo, se reflexiona tanto sobor as bases socioecónomicas
e obxetivos deste tipo de iniciativas, as variables implicadas no proceso de
inserción, o papel dos membros da Asociación de Desenrolo, e os obxetivos
básicos dos grupos de traballo creados para lograr o proceso de inserción.
A política rexional comunitaria,
tamén coñecida como política de cohesión económica e social, xurde no seo da Unión Europea ca finalidade de
reduci-las diferencias existentes entre as rexions e ten como obxetivo
principal o de palia-las diferencias rexionais na Unión Europea, especialmente
no ámbito social e económico, e se
concreta mediante a concesión de axudas concedidas ás zonas menos favorecidas,
dispoñendo, para elo de instrumentos propios: os catro Fondos Estructurais e o
Fondo de Cohesión. Anque inicialmente esta política non estaba prevista no Tratado de Roma, na actualidade constitue
unha política da máis alta relevancia no
marco da Unión Europea, especialmente si se dirixe a mirada ós anos
vindeiros nos que se prevé a incorporación de novos países que vendrán a
acrecenta-las disparidades rexionais que deberán ser correxidas.
A pesares de que como sinalamos nos Tratados constitutivos non se
facía mención algunha ás diferencias de riqueza estatais ou rexionais, o artígo
2 do Tratado Constitutivo da Comunidade Europea establecía que a Comunidade
tiña por misión “promover un desenrrolo armonioso, equilibrado e sostible das
actividades económicas no o conxunto da Comunidade”, Por este motivo, co obxeto
de reduci-las disparidades, particularmente nos ámbitos sociais, sectoriais ou
territoriais máis desfavorecidos, a Comunidade
adoptou instrumentos e accions que se foron consolidando, orixinando así
a política de cohesión económica e social cuxa finalidade principal consiste na
creación de condicións económicas e sociais, que permitan a tódalas rexions
participar do crecemento económico no
mercado único europeo. Co Acta Única Europea, en 1986, se introduxo
no Tratado da CEE o título V sobre a
"Cohesión Económica e Social".
Os fondos concedidos como axudas non
reembolsables para promover o deserrolo e converxencia rexionais, así como as
actuacións de tipo estructural, se distribúen mediante catro Fondos
Estructurais (FE): O Fondo Europeo de Desenrrolo Rexional (FEDER) ten como
obxetivo a corrección dos principais desequilibrios rexionais da UE. O Fondo
Social Europeo (FSE) se ocupa da loita contra o paro, o aumento das posibilidades
de emprego dos traballadores e a mellora do seu nivel de vida. O Fondo Europeo
de Orientación e Garantía Agrícola (FEOGA) representa a parte estructural da
Política Agrícola Común e ten por obxetivo millorar as estructuras agrarias así
como os procesos de transformación e comercialización agrícola. O Instrumento
Financieiro de Orientación da Pesca (IFOP) promove accións estructurais no
sector da pesca e a acuicultura. Pola súa banda, o Fondo de Cohesión, creado en
1993, anque non ten carácter estructural, mostra repercusións importantes en
dito senso, dado que a súa finalidade fundamental consiste en apoiar e facilitar o cumplimento dos programas de
converxencia económica para a Unión Económica e Monetaria, así como conceder
axudas para proxectos de millora das redes transeuropeas de transporte e do
medio ambiente ós estados menos desenrrolados da UE (cunha renda per. cápita
inferior o 90% da media comunitaria.[1]
As axudas estructurais concedidas
polos catro FE se encadran, normalmente, nunha programación plurianual que se
articula en tres tipos de actuacións distintas: as Iniciativas Nacionais
(representan o 93,5% dos recursos totais xestionados polos fondos estructurais)
xestionadas polos estados membros e cuxos obxetivos principais son tres: Obxetivo
1) Promover o desenrrolo e axuste estructural das menos deserroladas. . España
actúa nas Comunidades Autónomas que teñen un PIB per. cápita inferior o 75% da
media comunitaria. Dispon do 69,7% dos recursos do FE (zonas españolas obxetivo
1, entre as que se atopa Galicia).
Obxetivo 2) promove a reconversión
económica e social das zonas con dificultades estructurais nos sectores da
industria e os servicios, as zonas rurais en declive, as áreas urbanas en
dificultade e as zonas dependentes da pesca en situación de crise. En España o
obxetivo 2 actúa en provincias que reúnen os criterios de elexibilidade (paro,
descenso do emprego, paro de longa duración, pobreza elevada, alto índice de
delincuencia, baixo nivel de educación, etc.) Dispon do 11'5% dos recursos dos
FE (zonas obxetivo 2). Obxetivo 3): promove a adaptación e modernización das
políticas e sistemas de educación, formación e emprego. Apoia a adaptación e
modernización de ditos sistemas e políticas en todo o territorio comunitario
(excepto nas zonas obxetivo 1). Proporcionará un marco de referencia política
para tódalas medidas que se realicen a favor dos recursos humans no territorio estatal, sin perxuizo das
peculiaridades rexionais. Dispon do 12,3% dos recursos dos FE.
Comunitarias (representan o 5,35% dos
FE), que consisten en actuacións concretas para reforza-la cohesión económica,
que van dirixidas a resolver problemas de ámbito europeo. O segundo tipo de
actuación consiste nas Iniciativas Estas iniciativas se centran en catro
aspectos fundamentais: a promoción da cooperación transfronteiriza,
transnacional e interrexional a través do programa INTERREG III (orzamento de
4.875 millóns de euros do FEDER). O fomento da cooperación transnacional para
evitar calquera tipo de discriminacións
ou desigualdades no mercado laboral, mediante o programa EQUAL l
(orzamento de 2.847 millóns euros do FSE). Promoción do desenrrolo rural a
través do LEADER (orzamento de 2.020 meuros do FEOGA-Orientación) e o programa
URBAN II (orzamento de 700 millóns de euros do FEDER) que potencia a
rehabilitación económica e social das cidades e barrios en crise para promover
así un desenrrolo urban sostible.
Finalmente, a actuación a través das
Accións Innovadoras (0,04% dos fondos), xestionadas pola Comisión, que se
centran especialmente, na innovación
tecnolóxica, a utilización das novas tecnoloxías da información e as
actividades económicas, medioambientais e sociais, a través da promoción de
proxectos innovadores dentro do marco estructural.
Por outra banda, a través dos Fondos
Estructurais se financiaron numerosos
proxectos nas zonas españolas obxetivo 1 e 2 durante o período de programación
1994-1999 e se prevé a súa continuación no
período actual 2000-2006, para o fomento da Investigación e o Desenrrolo
Tecnolóxico (I+DT) e a innovación, como
é un factor clave para o desenrrolo das rexións.
Os fondos Equal se destinan tanto a
países membros da Unión Europea como a países candidatos a incorporarse na
mesma, sendo o período de vixencia o tempo situado entre 01.01.2000
-31.12.2006.
Ámbitos de actuación de EQUAL[2] se
dirixen a financiar actividades no marco
das catro accións seguintes: Acción 1: Establecemento de agrupacións de
desenrrolo e de cooperación transnacional. Acción 2: Execución dos programas de
traballo das agrupacions de desenrolo. Acción 3: Creación de redes temáticas,
difusión de boas prácticas e repercusión na política nacional. Acción 4:
Asistencia técnica para apoiar as accións 1, 2 e 3. As accións 1 e 2 son
consecutivas. Os Estados membros deberían iniciar a acción 3 tan pronto como se
poidan difundir resultados. A acción 4 proporcionará apoio antes de que se
inicie a acción 1. Existen, ademáis, programas relacionados co que nos ocupa,
como son INTERREG III, LEADER + e URBAN.
Acción 1:
Establecemento de agrupacions de desenrrolo e de cooperación transnacional: O
obxetivo da acción 1 é facilita-la creación ou a consolidación de agrupacions
de desenrrolo (AD) estables e efectivas, e garantir que a cooperación
transnacional posea un auténtico valor engadido. A autoridade de xestión
decidirá o período de tempo dispoñible para esta acción, que polo xeral non
deberá supera-los seis meses. En xeral, a Comisión espera que a acción 1 non
represente unha parte significativa dos fondos totais dispoñibles para os
Estados membros. A selección para a acción 1 será a fase principal de selección
para recibir financiación no marco de
EQUAL. Deberá basearse nunha solicitude, presentada conxuntamente por unha
serie de organizacións (iniciadoras de AD). En función do área temática e o
territorio ou o sector da actuación, as solicitudes deberán identificar os
socios que participarán na AD dende o principio; os motivos da asociación, un
diagnóstico do problema que se abordará e unha explicación da maneira en que se
tenrán en conta as necesidades de tódolos grupos beneficiarios potenciais, os
obxetivos da agrupación, un programa de
traballo para a acción
O final da acción
Acción 2: Ejecución
de los programas de trabajo de las agrupaciones de desarrollo: A fin de lograr
la confirmación de la selección y recibir una financiación para la ejecución
del programa de trabajo a través de la acción 2 de EQUAL, cada agrupación de
desarrollo deberá presentar dos documentos, un acuerdo de agrupación de
desarrollo y un acuerdo de cooperación Transnacional, que se ajusten a los
criterios establecidos para la acción 1. Estos documentos deberán asimismo
demostrar que
Acción 3:
Creación de redes temáticas, difusión das boas prácticas e repercusión nas
políticas nacionais: Existirá unha acción separada para o establecemento de
redes, as actividades de difusión e as actividades de transferencia ás
políticas xerais no marco de EQUAL. A
participación nesta acción será obligatoria para todas las AD a fin de garantir
a xeneralización dos resultados, que é un obxetivo da iniciativa EQUAL. A
autoridade de xestión deberá organizar esta acción de maneira que se facilite a
máxima repercusión nas políticas de mercado de traballo e emprego, e na mesma
deberán participar os interlocutores sociais.
Acción 4:
Asistencia técnica: Se prestará asistencia técnica para apoiar a posta en
práctica do PIC, que se utilizará, en particular, cos seguintes fins:
aconsellar e facilita-la consolidación de agrupacions e a búsqueda de socios
transnacionais adecuados para a cooperación (acción 1); recoller, editar e
difundir as experiencias e os resultados, incluidos os informes anuais das AD
(acción 2); apoiar as redes temáticas, as actividades horizontais de difusión e
a creación de mecanismos para lograr unha repercusión nas políticas xerais
(acción 3); cooperar na creación de redes europeas e asegurar o intercambio de
toda a información pertinente ós demáis Estados membros e a Comisión.
|
Repartición
das Ads por país e por ámbito temático |
||||||||||
|
|
1A |
1B |
|
2D |
3E |
|
4G |
4H |
5 |
Total |
|
Alemania |
||||||||||
|
Austria |
0 |
0 |
0 |
|||||||
|
Bélxica
francófona e xermanófona |
0 |
0 |
0 |
0 |
||||||
|
Bélxica
neerlandófona |
0 |
0 |
||||||||
|
Dinamarca
|
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|||||
|
España |
0 |
0 |
||||||||
|
Finlandia
|
0 |
0 |
0 |
|||||||
|
Francia |
0 |
|||||||||
|
Grecia |
0 |
|||||||||
|
Hungría |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
|
Irlanda |
0 |
0 |
0 |
0 |
||||||